Bạn Đang ở đây: Tin Tức Nhận Định Thời Cuộc Những lực lượng nào đang đánh nhau ở Syria? Và Tại sao không được để cho Nga đánh IS?

Tổng Hội Chiến Tranh Chính Trị

Những lực lượng nào đang đánh nhau ở Syria? Và Tại sao không được để cho Nga đánh IS?

In PDF.
Tổng thống Bashar al-Assad
Cuộc can thiệp của Nga vào Syria được mô tả như là “bước ngoặt”: thêm một chiều kích mới cho cuộc chiến tranh mà trong bốn năm rưỡi qua đã làm cho 250 ngàn người chết và tạo ra cuộc khủng hoảng người tị nạn tồi tệ nhất, kể từ Thế chiến II. Nhiều lực lượng, cả địa phương, khu vực và quốc tế đã và đang tham gia vào cuộc xung đột này. Xin xem xét qua những lực lượng đó.

1. Quân đội Syria mạnh đến mức nào?

Năm 2011, tức là trước khi cuộc chiến ở Syria bắt đầu, quân đội Syria, kể cả không quân và hải quân, ước tính có khoảng 300.000 người. Nhưng sau 4 năm xung đột đẫm máu, quân đội đã bị hao hụt, do đào ngũ và đào tẩu sang phía đối phương, hiện này còn khoảng từ 80.000 đến 100.000 quân.

Quân đội Syria được lực lượng phòng vệ quốc gia - lực lượng dân quân trung thành với chính phủ, gồm khoảng 80.000 binh sĩ - ủng hộ. Nhiều người ủng tổng thống Bashar al-Assad thích tham gia lực lượng phòng vệ quốc gia vì được trả lương cao hơn lính chính quy và được phục vụ ở gần nhà.

2. Lực lượng Shiite ngoại quốc chiến đấu bảo vệ chế độ Assad, đúng không?

Đúng, đấy là lực lượng bán quân sự của người Shiite từ Lebanon - tổ chức Hezbollah đầy sức mạnh - và từ Iraq, Afghanistan, và Pakistan. Tất cả các lực lượng này đều hoạt động dưới quyền chỉ huy của Quds, cánh bên ngoài của binh đoàn vệ binh Cách mạng Iran. Những lực lượng này, đặc biệt là Hezbollah, có 30 năm kinh nghiệm chiến đấu chống Israel, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chế độ Assad, đã giúp đỡ cho lực lượng quân sự yếu kém của Syria và đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chế độ của Assad.

3. Những nước nào giúp Assad?

Nga và Iran, đồng minh lâu đời của Syria, là hai nước chủ yếu. Cho đến thời gian gần đây, Nga đã giúp Assad trong lĩnh vực ngoại giao - phủ quyết những nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc lên án chế độ của ông ta - và cung cấp vũ khí và đạn dược cho quân đội và không quân Syria.

Nhưng trong hai tháng qua, Nga đã gia tăng đáng kể sự giúp đỡ, nước này đã đưa máy bay phản lực, máy bay trực thăng và hàng trăm nhân viên quân sự tới một căn cứ ở miền tây Syria và trong hai tuần đầu tiên của tháng 10, đã thực hiện hàng trăm cuộc không kích. Cuộc can thiệp của Nga là nhằm mục đích khuếch trương ảnh hưởng truyền thống của mình và làm giảm ảnh hưởng của phương Tây, cũng như tạo điều kiện cho Moskva có tiếng nói mạnh mẽ trong bất kỳ giải pháp chính trị nào cho cuộc xung đột.

Iran đã tham gia vào cuộc xung đột ít nhất là từ đầu năm 2013: giúp sắp xếp lực lượng bán quân của người Shiite, huy động và đào tạo lực lượng dân quân trung thành với chính phủ và cho chính phủ vay hàng tỷ USD nhằm hỗ trợ nền kinh tế trì trệ của Syria. Đối với Iran, Syria là thành phần quan trọng của “trục kháng chiến”, tức là liên minh chống Israel ở Trung Đông. Nước này là hành lang cận chuyển vũ khí cho lực lượng Hezbollah ở Lebanon.

4. Lực lượng chống Assad ở Syria là những ai?

Ở Syria có rất nhiều nhóm phiến quân, cả những nhóm hoạt động riêng lẻ lẫn những nhóm lập thành liên minh.
Các lực lượng chính hiện nay là Jaish al-Fatah, một liên minh giữ thế thượng phong ở miền bắc Syria, thành phần chủ yếu gồm có các nhóm chiến binh Hồi giáo Ahrar tro-Sham và Al Qaeda liên kết với Jabhat al-Nusra và một số nhóm nhỏ hơn.

Những nhóm khác là Mặt trận phía Nam (Southern Front) và Bộ Tư lệnh miền Nam (Southern Command). Cả hai đều là thành phần của Quân đội Syria tự do - lực lượng phiến quân thế tục - và đang hoạt động ở miền nam Syria. Jaish al-Islam là phong trào Hồi giáo đầy sức mạnh, hoạt động ở khu vực Damascus.

Ngoài ra, còn có phe đối lập dân sự - Liên minh Quốc gia Syria (SNC) – đang muốn thành lập chính phủ Syria lưu vong. Nhưng, SNC không được nhiều người ở Syria ủng hộ và nỗ lực của nó đã bị cuộc xung đột làm cho lu mờ.

5. Các nhóm phiến quân có được bên ngoài ủng hộ hay không?

Có, chủ yếu là những nước trong khu vực như Qatar, Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ, những nước này giúp đỡ ở những mức độ khác nhau, trong đó có vũ khí và tiền, cho những nhóm nổi dậy khác nhau. Mỹ đã cung cấp một ít vũ khí cho một số nhóm nổi dậy, đáng chú ý nhất là tên lửa chống tăng, hiện đang được sử dụng trong cuộc chiến chống lại quân đội Syria được Nga hỗ trợ ở tỉnh Hama, miền Bắc Syria.

CIA được cho là đã cho khởi động chương trình bí mật ở Thổ Nhĩ Kỳ và Jordan nhằm huấn luyện và trang bị cho lực lượng nổi dậy ôn hòa trong cuộc chiến chống lại chế độ của Assad. Gần đây Mỹ đã cho ngưng chương trình huấn luyện và trang bị đầy tham vọng kéo dài 3 năm nhằm huấn luyện 5.000 quân một năm nhằm chiến đấu với Nhà nước Hồi giáo (IS).

6. Nhà nước Hồi giáo ở đâu?

Nhà nước Hồi giáo là một hiện tượng bất thường trong cuộc nội chiến ở Syria, nó là thành tố thứ ba, bên cạnh lực lượng ủng hộ và chống đối Assad. Mục tiêu của lực lượng này là tạo ra  và bảo vệ vương quốc Hồi giáo nằm trên khu vực biên giới Syria và Iraq. Lật đổ chế độ Assad là nhiệm vụ thứ yếu. Kế hoạch đó làm cho IS xung đột với các lực lượng nổi dậy chống Assad, dẫn đến những vụ va chạm và tranh chấp về lãnh thổ với những lực lượng này.

7. Những nước nào khác dính líu vào cuộc xung đột ở Syria?

Một số nước, chủ yếu là các nước phương Tây và các nước vùng Vịnh tham gia liên minh nhằm đánh bại IS. Ngoài Mỹ, đang dẫn đầu các chiến dịch không kích nhắm vào IS ở Syria, các nước như Pháp, Australia, United Arab Emirates, Jordan, Saudi Arabia, Qatar, Bahrain cũng có đóng góp vào những trận không kích này. Anh đã tiến hành những chuyến bay giám sát bằng máy bay không người lái và đã tấn công IS, ít nhất là một lần.

Nguồn: http://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2015/1013/Syria-in-crisis-The-key-players-in-the-deepening-conflict/Are-there-any-other-countries-in-the-mix-in-Syria
 
**********************************

Tại sao không được để cho Nga đánh IS?

Marc Thiessen (The Washington Post)
Phạm Nguyên Trường dịch

Donald Trump (ứng viên tổng thống của đảng Cộng hòa – ND) nói: “Hãy để [Nga] giải quyết IS. Việc quái gì mà chúng ta phải bận tâm?” Đó là một câu hỏi hợp lý. Có gì xấu khi để cho tổng thống Nga, Vladimir Putin, đánh thay chúng ta ở Syria?

Trả lời: rất nhiều.

Thứ nhất, Nga không đánh nhau với Nhà nước Hồi giáo (IS). Theo Viện Nghiên cứu chiến tranh (Institute for the Study of War) những cuộc tấn công của Nga chủ yếu nhắm vào những khu vực được kiểm soát bởi các nhóm Hồi giáo Sunni - mà Tổng thống Syria Bashar al-Assad coi là một mối đe dọa – trong đó có các nhóm phiến quân được Mỹ huấn luyện và ủng hộ. Đấy là vì mục tiêu chiến lược của Nga không phải là tiêu diệt IS, mà là giúp đỡ chế độ Assad được Iran hậu thuẫn - và buộc phương Tây cũng phải ủng hộ ông này. Sau khi tiêu diệt phe đối lập ôn hòa, thế giới sẽ chỉ còn lựa chọn giữa Assad và IS. Dường như tổng thống Obama không hiểu được điều này. Tuần trước, ông tuyên bố một cách ngây thơ rằng Nga không nên nhắm vào quân nổi dậy được Mỹ hậu thuẫn bởi vì chúng ta cần phe đối lập ôn hòa trong giai đoạn chuyển tiếp từ chế độ của Assad. Đấy chính là lý do vì sao ông Putin là nhằm vào lực lượng này.

Thứ hai, sự can thiệp của Nga, trên thực tế, sẽ củng cố Nhà nước Hồi giáo. Bằng cách tiêu diệt phe đối lập ôn hòa, Nga đang đẩy tất cả các nhóm Sunni sang phía Nhà nước Hồi giáo và phe Jabhat al-Nusra được al-Qaeda hậu thuẫn – làm cho những lực lượng này trở thành lựa chọn duy nhất cho phần đông những người phản đối Assad, ngay cả khi họ không đồng ý với tư tưởng cực đoan của những kẻ khủng bố. Kết quả là sẽ dẫn đến cực đoan hóa cuộc xung đột và biến Syria thành nơi thu hút các chiến binh thánh chiến. Điều đó sẽ giúp Assad - sự đe dọa của Nhà nước Hồi giáo giúp ông ta biện hộ cho sự tồn tại của chế độ do mình đứng đầu.

Thứ ba, việc Nga tái hiện diện ở Syria sẽ giúp củng cố Iran. Không phải ngẫu nhiên mà chỉ vài tuần sau khi người chỉ huy lực lượng đặc biệt (Quds) của Iran, Qasem Soleimani, thăm Moskva thì Nga triển khai lực lượng của mình ở Syria. Iran, bộ mặt của phe Hồi giáo Shia cực đoan, đang gia tăng ảnh hưởng trên khắp khu vực Trung Đông, và sự can thiệp của Nga khuyền khích đòi hỏi bá quyền của Iran đối với khu vực này. Cả hai bên đều có lợi. Nga sẽ có được chỗ đứng lâu dài ở Trung Đông, với một căn cứ không quân lớn và một hải cảng không bao giờ bị đóng băng ở Địa Trung Hải, từ đây họ có thể thể hiện sức mạnh và thách thức Hoa Kỳ và các đồng minh của chúng ta. Iran nhận được vũ khí (ví dụ như các hệ thống tên lửa S-300 đất đối không hiện đại, nhằm chống lại những cuộc tấn công quân sự nhằm vào chương trình hạt nhân của mình), và một liên minh mới nhằm chống lại ảnh hưởng của Mỹ sẽ được thành lập - gồm Nga, Iran, Iraq, Syria và lực lượng Hezbollah ở Liban. Đây là thảm họa đối với quyền lợi của Mỹ. Như tướng Jack Keane, đã hồi hưu, nói trong chương trình Fox News Sunday: “Về mặt chiến lược, liên minh Nga-Iran là tác nhân làm thay đổi trò chơi ở Trung Đông. Nó sẽ ảnh hưởng đến tất cả các nước ở Trung Đông và có khả năng làm giảm ảnh hưởng của Mỹ”.

Thứ tư, sự can thiệp của Nga là thông điệp nguy hiểm về sự yếu kém của Mỹ. Obama tuyên chiến với IS và hứa sẽ “tiêu diệt” mạng lưới khủng bố. Sự can thiệp của Nga được thực hiện khi họ nói rằng chúng ta đang thua trong cuộc chiến đó và Nga đến để giải cứu. Do chiến dịch quân sự của chúng ta thiếu hiệu quả (75% các phi vụ của Mỹ đã không thả bất kỳ quả bom nào), Nga đang choán chỗ cái chân không quyền lực vừa được tạo ra.

Sự yếu kém của chúng ta ở Syria có thể gây ra hậu quả ở bên ngoài khu vực này. Đó là do Obama không thực hiện được chính sách “lằn ranh đỏ” (red line) sau khi Assad sử dụng vũ khí hóa học và chính điều đó đã khuyến khích Putin sáp nhập Crimea. Có thêm nhiều bằng chứng hơn về sự yếu kém của Mỹ, Putin tiếp tục thách thức quyết tâm của chúng ta trong việc bảo vệ các đồng minh NATO của chúng ta trong vùng Baltic hay những nước khác mà chúng ta có nghĩa vụ bảo vệ theo những hiệp ước đã ký. Bây giờ Putin đã có căn cứ không quân, các máy bay chiến đấu của Nga chỉ mất năm phút là tới Thổ Nhĩ Kỳ, thành viên của khối NATO. Các đối thủ khác của Hoa Kỳ, như Trung Quốc và Bắc Triều Tiên, cũng có thể được khuyến khích trong việc thách thức quyết tâm của chúng ta. Yếu kém khuyến khích kẻ thù hành động.

Thứ năm, chiến dịch ném bom của Nga là tín hiệu nói rằng Mỹ là đồng minh không đáng tin. Khi Nga cảnh báo Mỹ “tránh ra” trong khi nước này tấn công những lực lượng mà chúng ta tuyển dụng và đào tạo trong cuộc chiến chống lại Nhà nước Hồi giáo, và chúng ta im lặng chấp nhận sự, thì những người vẫn dựa vào Mỹ trong việc đảm bảo an ninh sẽ không còn tin chúng ta nữa. Chính phủ Iraq vừa ký thỏa thuận chia sẻ thông tin tình báo với Iran và Nga. Và Cuối tuần vừa rồi thủ tướng Iraq thông báo rằng ông hoan nghênh Nga tấn công IS trên lãnh thổ của nước mình. Chúng ta đang thảo luận với Nga về tránh xung đột trong các chiến dịch của không quân, đây chính là một hình thức hợp tác về quân sự. Ủng hộ hoặc dung túng các hoạt động của Nga củng cố niềm tin ngày càng gia tăng trong khu vực là chúng ta đang liên minh với Nga, Iran, Assad, Hezbollah và lực lượng dân quân Hồi giáo Shia ở Iraq đang chống lại tất cả các đồng minh truyền thống của chúng ta.

Obama nói rằng chúng ta không cần lo lắng về những chuyện đó. Ông khẳng định rằng Putin hành động là vì “yếu” và sẽ tự mắc vào “vũng lầy”, tương tự như cuộc xâm lăng của Liên Xô ở Afghanistan năm 1979 mà thôi. Ngay cả nếu đó là sự thật, thì nó cũng chẳng làm cho chúng ta cảm thấy thoải mái. Đã xảy ra những chuyện gì sau khi Liên Xô rút khỏi Afghanistan? Taliban lên nắm quyền và mời al-Qaeda vào, kết quả là đất nước nước này trở thành nơi trú ẩn an toàn cho những kẻ lập kế hoạch cho các cuộc tấn công vào ngày 11 tháng 9 năm 2001.

Tóm lại, cuộc can thiệp của Nga vào Syria là thảm họa về địa-chiến lược của Mỹ.

Đấy là điều rất đáng lo.

Marc Thiessen thường viết về chính sách đối nội và đối ngoại cho tờ The Washington Post và blog PostPartisan. Ông là cộng tác viên của American Enterprise
Nguồn: Why we shouldn’t let Russia fight the Islamic State