Bạn Đang ở đây: Văn Khang Thư Quán Văn Khố Ức Trai Đoản Văn Ức Trai Vụ Án Nhân Văn Giai Phẩm- Trần Dần

Tổng Hội Chiến Tranh Chính Trị

Vụ Án Nhân Văn Giai Phẩm- Trần Dần

In PDF.

 

TRẦN DẦN
(1926-1997)

“Chúng tôi
một đoàn thất thổ
đã đầu thai nhằm lúc sao mờ
Cho nên buổi chúng tôi xuất hiện,
chúng tôi để cho tàn suy giấc mơ của những người thuở trước”
Tuyên ngôn Tượng Trưng – Nhóm Dạ Đài
"Trả văn nghệ cho văn nghệ sĩ" -Trần Dần

                              *
Tình Già của cụ Phan Khôi (1933)
Mở đầu Thơ Mới, tới hồi cáo chung
Tình trạng chẳng khác khu rừng
Đã bị khai thác tận cùng ...xác xơ.

Phong trào lãng mạn bấy giờ
Than mây khóc gió..., lối thơ sáo mòn.
Phải trả lại cái linh hồn
Là Trong-Đẹp-Thật trường tồn của thơ!
Xuân-Thu xuất hiện bất ngờ (1939-1942) (1)
Khai phá nghệ thuật văn thơ riêng mình.

Dạ Đài cũng đã thành hình
Tượng trưng môn phái phát sinh cùng thời.( 1946) (2)
Trần Dần trong số những người ( cùng Trần Mai Châu, Vũ Hoàng Địch)
Chấp bút viết bản Dạ Đài tuyên ngôn.(3)
Lời văn lôi cuốn hùng hồn
Họ muốn thơ mới phải chôn xuống mồ
Tham vọng của họ vô bờ
Một cuộc cách mạng ...xóa mờ tiền nhân!

                              *
Nói về nhân vật Trần Dần
Gia đình khá giả trên phần “ bậc trung”
Sau khi tốt nghiệp Thành chung
Ông lên Hà Nội , học xong Tú tài
Cùng bạn thành lập Dạ Đài
Số đầu ra mắt có bài tuyên ngôn (16-11-1946)
Số tiếp chuẩn bị vừa xong
Chiến tranh bùng nổ, các ông rã bè. (19-12-1946)
Dần về Nam Định là quê
Gác chuyện thi phú... chuyên về thông - tuyên.( thông tin-tuyên truyền)
…..
Tham gia chiến dịch Điên Biên
“ Người người lớp lớp” đầu tiên ra đời (1954)
Tạo được tăm tiếng tức thời
Chiến tranh kết thúc, là người cử qua
Viết lời bên tận Trung Hoa
Phim Điện Biên Phủ gọi là thuyết minh!

Nhưng rồi xảy chuyện bất bình
Với “quan” chính trị, bực mình về quê.( Hoàng Xuân Tùy)
Nhường lại công việc ”nhiêu khê”
Cho viên chính trị chuyên nghề “nắn gân”!

Đó là cá tính Trần Dần
Chân thực, thô lỗ, cục cằn... lắm khi.( theo Hoàng Cầm)
Bất chấp hậu quả hiểm nguy
Nên ông xiểng liểng xuy vi trọn đời!

Ông làm lắm chuyện “ động trời”:
Đòi trả văn nghệ cho người chuyên môn ("Trả văn nghệ cho văn nghệ sĩ")
Bỏ việc kiểm soát, “dạy khôn”
Những viên chính trị ở trong các ngành...(Đề nghị chính sách văn nghệ, 4-1955)

Cả gan còn dám phê bình
Tập thơ Việt Bắc thánh kinh bấy giờ (tháng 3-1955)
Bằng những lời lẽ khó ngờ
Chê thơ Tố Hữu...bấy giờ không ai
Đó là ngòi nổ công khai
Xâm mình ông tự vuốt tay râu hùm!

Tràn ly giọt nước cuối cùng
Tự do luyến ái sống cùng người yêu
Dù đảng cảnh cáo đã nhiều
Xin ra khỏi đảng, sống liều...đã nư.

Liền bị chi bộ khai trừ
Ba tháng kiểm thảo khởi từ mười ba (13-6 đến 13-9-1955)
Sau đó thì bị đưa qua
Cải cách ruộng đất tận là Bắc Ninh (2-11 đến giữa 2-1956, đợt 5)

                           *
Xảy việc động địa kinh thiên
Bài “ nhất định thắng”, đăng lên đã làm (Giai phẩm Xuân 1956)
Dân chúng Hà Nội bàng hoàng
Tịch thu giai phẩm, bắt giam Trần Dần ( tháng 2-1956)

Ông đã phản ứng bất thần
Dùng dao tự tử...tăng phần quan tâm
Lãnh đạo đấu dịu tha Dần
Giữa lúc dân Bắc rần rần “đi Nam”!

“ Trăm hoa đua nở “ Mao đang
Phát động chưa biết rẽ sang lối nào( 26-5-1956)
Ở Nga đang xảy phong trào
Kroutchev hạ bệ lật nhào Staline! (24-2-1956)
Đã làm sụp đổ niềm tin
Lãnh tụ đâu phải thần linh... không lầm
...
Tiếp theo là vụ Nhân Văn (tháng 9-1956)
Phan Khôi chủ nhiệm, gồm toàn những tay
Góp mặt Giai phẩm trước đây...
Cái gai cần phải nhổ ngay...thế là
Đại hội ...toàn quốc mở ra (ĐH Văn Nghệ TQ lần 2, tháng 2-1957)
Trường Chinh kêu gọi phải mà đập tan.
Đồng thời chủ động thời gian (tháng 3-4-1958)
Tổ chức học tập mở màn “ đấu tranh”

Tổng kết của ban chấp hành ( Hội Văn Nghệ Toàn quốc )
Đã đạt thắng lợi đấu tranh hoàn toàn (tháng 6-1958)
Tám trăm nghệ sĩ hân hoan
Nhân văn- Giai phẩm diệt tan chúng rồi!

Nặng nhẹ hình phạt tùy người
Nhưng trên thực tế suốt đời phải mang.
Loại A gồm Nguyễn Hữu Đang
Thiếu Bảo, Phan Tại, Thụy An...nhốt tù
Loại B , tuy nhẹ mặc dù
Theo dõi, cô lập, khai trừ ...hội viên
Tước quyền sáng tác, sách in...
Cải tạo lao động các miền núi non
Liên lụy nặng đến vợ con
Thân nhân bọn “bán linh hồn” Nhân Văn.

Loại ông  khỏi hội nhà văn
Đình chỉ xuất bản ba năm, nhưng mà
Hình phạt thực tế vượt xa
Ông bị cấm tiệt suốt ba mươi năm dài!( 1958-1988)

Trải qua cải tạo, đọa đày
Trở lại Hà nội, miệt mài chép ghi (1961)
Âm thầm sáng tác, tư duy...
Thân ngồi tại chỗ, hồn thì muôn phương.

Suốt trong mấy chục năm trường
Những hòm bản thảo chung đường chủ nhân (3)
Tiêu tán, mục nát hai phần ( 2/3)
Số bị kết án chung thân im nằm.

Vậy mà ông vẫn kiên tâm
Nhu cầu VIẾT quả rất cần cho ông!
Là cách giải tỏa nỗi lòng
Qua những trang giấy, chứ không qua người

“ bị bung đã chín nhừ rồi”
Mình phải tự cứu, chứ trời bó tay
Tố giác, tự giác ...họa may
Mong được lãnh đạo đoái hoài xót thương!
….
Đến thời đổi mới chủ trương
“ Nhân Văn- Giai Phẩm” có đường hồi sinh
Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh (1986-1991)
Ông cùng với các bạn mình tham gia (1988)
Trở lại văn học nước nhà
Một số tác phẩm in ra kỳ nầy.

                          *
Đã hơn ba chục năm dài
Nhân Văn- Giai Phẩm chưa ngày minh oan
Giải thưởng cho những cá nhân
Còn như tập thể “ Nhân Văn” vẫn lờ!

Trần Dần cho đến bây giờ
Đã được đánh giá nhà thơ hàng đầu
Cách tân thơ mới mặc dầu
Bao năm suy nghiệm...nhiệm mầu thâm u
Vĩnh cửu huyền diệu của Thơ
Vẫn chưa đạt được giấc mơ của mình!

Nhà Thơ làm cuộc hành trình
Khám phá Mới - Lạ lúc mình đang đi
Điểm đích là cáỉ dấu ghi
Cuộc hành trình mới chính khi bắt đầu!

                         *
Đuổi bắt cái bóng dễ đâu
Nhưng không bắt bóng dễ dầu làm thơ?



OCT-2013
Hoành Sơn Nguyễn Hữu




Chú thích:


1.- Các thành viên của nhóm Xuân Thu nhã tập gồm có các văn nghệ sĩ sau:

    -Nồng cốt Đoàn Phú Tứ, Phạm Văn Hạnh, Nguyễn Xuân Sanh.:
    -Cộng tác: Nguyễn Lương Ngọc, Nguyễn Đỗ Cung (họa sĩ) Nguyễn Xuân Khóat ( nhạc sĩ).

Nhóm được tập hợp từ năm 1939 đến tháng 6-1942, thì họ xuất bản được một tập sách có cùng tên là Xuân Thu nhã tập (do Xuân Thu thư lâu xuất bản).
Trong tập, ngoài các tiểu luận, còn có ba bài thơ của Phạm Văn Hạnh ("Thư thơ", "Người có nghe", "Giọt sương hoa"), ba bài thơ của Nguyễn Xuân Sanh ("Buồn xưa", "Hồn ngàn mùa", "Bình tàn thu"), một bài thơ của Đoàn Phú Tứ ("Màu thời gian"), một bản nhạc của Nguyễn Xuân Khoát (phổ bài "Màu thời gian") và một bức tranh của Nguyễn Đỗ Cung (vẽ một cây cây đã bị đốn hết thân cành nhưng trên đó đang bùng nở những chồi biếc khỏe khoắn). Đây là những sáng tác vừa đóng vai trò thử nghiệm, vừa đóng vai trò minh chứng cho những tuyên ngôn lý thuyết đã được đúc kết trong các tiểu luận.



2.- Trần Dần và Vũ Hoàng Địch cùng với Trần Mai Châu, Đinh Hùng, Vũ Hoàng Chương lập nhóm thơ Dạ Đài. Dạ Đài muốn làm một cuộc cách mạng trong thi ca, thay đổi cách nghĩ, cách biểu hiện trong thơ. Họ cùng ngồi viết ra "Dạ Đài bản tuyên ngôn tượng trưng", với những lời mở đầu rất nổi tiếng: "Chúng tôi - một đoàn thất thổ - đã đầu thai nhằm lúc sao mờ. Cho nên buổi chúng tôi xuất hiện, chúng tôi để cho tàn suy giấc mơ của những người thuở trước...".
Lúc bấy giờ (1946), Thơ Mới đã thoái trào và rơi vào trạng thái sáo mòn, nhưng cái bóng khổng lồ của Thơ Mới vẫn còn ám ảnh. Dạ Đài cho rằng thơ lãng mạn của Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư... xét cho cùng vẫn là những phép so sánh, chưa "tác được nghĩa mới cho từ". Họ muốn "chôn" Thơ Mới vĩnh viễn.
"Sau mấy chục năm, nhìn lại tôi càng thấy con đường mà Dạ Đài mở ra là đúng. Dạ Đài đã nghĩ rất xa khỏi thời của mình, nhưng vì tuổi trẻ nên những sáng tác của chúng tôi không đủ tầm như mơ ước".( Vũ Hoàng Địch)

QUỲNH HƯƠNG Chuyện Làng Văn 8-2-2009
Nguồn: Phụ nữ TP.HCM



3.- 40 năm sau Nhân Văn, Trần Dần đã chỉ thấy những hòm bản thảo của mình: 2/3 bị tiêu tán, mục nát, 1/3 còn lại bị kết án chung thân trong trạng thái nằm. Vậy mà vẫn viết. Viết đều. Bởi ông cho rằng viết hay ghi là phương pháp duy nhất nói chuyện với mình khi không thể nói được với ai.

Từ 1958, "ghi trở nên một hình phạt", người thanh niên 32 tuổi ấy đã bị "đòn ngấm quá cuống tim rồi".

Tác phẩm chịu chung số phận với người: gần 30 tập thơ, 3 cuốn tiểu thuyết, và không biết bao nhiêu bản thảo đã bị mối mọt.

 

4.- chữ dùng của chính Trần Dần.

 

Về những ngày sôi động sau 2 cuộc Chỉnh huấn ở Thái Hà ấp, 16/4/1958, Trần Dần ghi:

 

"Hiện nay Nguyễn Hữu .Đang, Thụy An, Minh Đức đã bị bắt, chẳng bao lâu sẽ ra t.a. Báo chí vẫn tiếp tục diệt đánh Nhân Văn Bộ 6 Giai Phẩm Mùa Xuân Bộ 6 đã buông nhau ra. Bọn Nhân Văn Giai Phẩm cũng ô-rơ-voa nhau hết (...) Sỹ Ngọc đóng cửa, miễn tiếp khách. Bản thân tôi, do chỗ đã tự giác đình bản tư tưởng thù địch (thứ tự giác kết quả của áp lực...) nên mọi mặt khác, tôi cũng đình bản cả giao du, đình bản cả việc viết lách. Có nên đi gặp những đồng chí lãnh đạo để hỏi những việc cần phải làm không?

 

Đi thì lại sợ bị hiểu lầm. Nhưng nếu ngồi nhà, tiêu cực đợi,có khi còn bị hiểu lầm gấp bội. (…)

 

Bọn Đang - Minh Đức - Thụy An thân thì bị cầm tù, tội ác thì đem bêu đầu trên báo chí. Vai trò của bọn chúng trong các vụ phá hoại 3 năm đang được vạch trần. Phan Khôi thì đóng cửa, nằm khàn, không đọc báo. Trương Tửu,Trần Đức Thảo làm gì? Còn cả loại B chúng tôi hiện ra sao? Làm gì? Trần Dần, Hoàng Cầm, Lê Đạt đang tiếp tục kiểm thảo ở cơ quan, cùng với những Quang Dũng, Trần Lê Văn, v.v...


 

Chúng tôi đi sâu vào kiểm điểm sáng tác hơn nữa.Kiểm điểm sáng tác cho sâu mới thật là khó sao! Cứ như phải rứt bỏ một mảng thịt của mình.(...) Tôi chịu cái hình phạt ấy, nhẫn nại và đau khổ. Hình phạt của một người bị bung dừ (...) Tôi vừa là một tội nhân, vừa phải cố tách mình ra, làm một đao phủ thủ, hành hạ cái chủ nghĩa xét lại có thực trong tôi và đám Nhân Văn".


 

Những người nhân văn ấy, đã phải nhận tội, phải "cắt bỏ những mảng thịt của mình", phải tự chửi rủa mình, phải tìm gặp lãnh đạo, phải tố cáo bạn bè để xin một chút ơn huệ thừa, nhưng không ai thoát được guồng máy, không ai tránh khỏi bị” ninh nhừ”

Nhân văn giai phẩm - Chương 11-Trần Dần – Tác giả Thụy Khê -

NHẤT ĐỊNH THẮNG

 

Tôi ở phố Sinh Từ:
Hai người
Một gian nhà chật.
Rất yêu nhau, sao cuộc sống không vui?
Tổ Quốc hôm nay
tuy gọi sống Hòa Bình
Nhưng mới chỉ là năm thứ nhất
Chúng ta còn muôn việc rối tinh…
Chúng ta
Ngày làm việc, đêm thì lo đẫy giấc
Vợ con đau thì rối ruột thuốc men
Khi mảng vui – khi chợt nhớ – chợt quên
Trăm cái bận hàng ngày nhay nhắt
Chúng ta vẫn làm ăn chiu chắt
Ta biết đâu bên Mỹ Miếc tít mù
Chúng còn đương bày kế hại đời ta?
Người ta nói thằng ngô con đĩ
Ở miền Nam có tên giặc họ Ngô
Tài của hắn là: Khuyển Ưng của Mỹ
Bửu bối gớm ghê là: một lưỡi đao cùn
Hắn nhay mãi cố xẻ đôi Tổ Quốc

******

Tôi đi giữa trời mưa đất Bắc
Đất hôm nay tầm tã mưa phùn
Bỗng nhói ngang lưng
máu rỏ xuống bùn
Lưng tôi có tên nào chém trộm?
A! Cái lưỡi đao cùn!
Không đứt được – mà đau!
Chúng định chém tôi làm hai mảnh
Ơi cả nước! Nếu mà lưng tê lạnh
Hãy nhìn xem: Có phải vết đao?
Không đứt được mà đau!
Lưng Tổ Quốc ngày hôm nay rớm máu.

*******

2.
Tôi đã sống rã rời cân não
Quãng thời gian nhưng nhức chuyện đi Nam
Những cơn mưa rơi mãi tối sầm
Họ lếch thếch ôm nhau đi từng mảng
Tôi đã trở nên người ôm giận
Tôi đem thân làm ụ cản đường đi
- Đứng lại!
- Đi đâu?
- Làm gì?
Họ kêu những thiếu tiền thiếu gạo
Thiếu Cha, thiếu Chúa, thiếu vân vân
Có cả anh nam chị nữ kêu buồn
- Ở đây
khát gió, thèm mây…
Ô hay!
Trời của chúng ta gặp ngày mây rủ
Nhưng trời ta sao bỏ nó mà đi?
Sau đám mây kia
là cả miền Nam
Sao nỡ tưởng là non bồng của Mỹ!
Tiệm nhảy, rượu nồng, gái tơ
Tha hồ những tự do tự diếc
Tưởng như ở đấy cứ chìa tay
là có đô-la
Có trâu ruộng, – Có ngày đêm hoan hỷ!
Mặc dầu sao nỡ đổi trời ta?
Tôi muốn khóc giữ từng em bé
- Bỏ tôi ư? – Từng vạt áo – Gót chân
Tôi muốn kêu lên – những tiếng cộc cằn…
- Không! Hãy ở lại
Mảnh đất ta hôm nay dù tối
Cũng còn hơn
non bồng Mỹ
triệu lần…
Mảnh đất dễ mà quên?
Hỡi bạn đi Nam
Thiếu gì ư? Sao chẳng nói thực thà?

**********

Chỉ là:
- thiếu quả tim, bộ óc!
Những lời nói sắp thành nói cục
Nhưng bỗng dưng tôi chỉ khóc mà thôi
Tôi nức nở giữa trời mưa bão.
Họ vẫn ra đi
– Nhưng sao bước rã rời?
Sao họ khóc?
Họ có gì thất vọng?
Đất níu chân đi,
gió cản áo bay về.
Xa đất Bắc tưởng như rời cõi sống
Tưởng như đây là phút cuối cùng
Giăng giối lại: – Mỗi lùm cây – hốc đá
– Mỗi căn vườn – gốc vả – cây sung
Không nói được, chỉ còn nức nở
Trắng con ngươi nhìn lại đất trời
Nhìn cơn nắng lụi, nhìn hạt mưa sa
Nhìn con đường cũ, nhìn ngôi sao mờ
Ôi đất ấy – quên làm sao được?
Quên sao nơi ấm lạnh ngọt bùi
Hôm nay đây mưa gió giập vùi
- Mưa đổ mãi lên người xa đất Bắc…
Ai dẫn họ đi?
Ai?
Dẫn đi đâu? – mà họ khóc mãi thôi
Trời vẫn quật muôn vàn tảng gió
Bắc Nam ơi, đứt ruột chia đôi
Tôi cúi xuống – Quỳ xin mưa bão
Chớ đổ thêm lên đầu họ -
Khổ nhiều rồi!
Họ xấu số – Chớ hành thêm họ nữa
Vườn ruộng hoang sơ – Cửa nhà vắng chủ
Miền Nam muôn dặm, non nước buồn thương
Họ đã đi nhưng trút lại tâm hồn
Ơi đất Bắc! Hãy giữ gìn cho họ

******

3.
Tôi ở phố Sinh Từ
Những ngày ấy bao nhiêu thương xót
Tôi bước đi
không thấy phố
không thấy nhà
Chỉ thấy mưa sa
trên màu cờ đỏ.

 

Gặp em trong mưa
Em đi tìm việc
Mỗi ngày đi lại cúi đầu về
- Anh ạ.
Họ vẫn bảo chờ…
Tôi không gặng hỏi, nói gì ư?
Trời mưa, trời mưa
Ba tháng rồi
Em đợi
Sống bằng tương lai
Ngày và đêm như lũ trẻ mồ côi
Lũ lượt dắt nhau đi buồn bã…
Em đi
trong mưa
cúi đầu
nghiêng vai
Người con gái mới mười chín tuổi
Em ơi!
Em có biết đâu
Ta khổ thế này
Vì sao?
Em biết đâu
Mỹ Miếc, Ngô Nghê gì?
Khổ thân em mưa nắng đi về
lủi thủi
Bóng chúng
đè lên
số phận
từng người
Em cúi đầu đi, mưa rơi

*******

Những ngày ấy bao nhiêu thương xót
Tôi bước đi
không thấy phố
không thấy nhà
Chỉ thấy mưa sa
trên màu cờ đỏ

********

4.
Đất nước khó khăn này
sao không thấm được vào Thơ?

 

Những tủ kính tôi dừng chân dán mũi
Các thứ hàng ế ẩm đợi người mua
Nhưng mà sách – hình như khá chạy
À quyển kia của bạn này – bạn ấy
Quyển của tôi tư lự, nét đăm đăm
Nó đang mơ: – nếu thêm cả miền Nam
Số độc giả sẽ tăng dăm bảy triệu
Tôi đã biến thành người định kiến
Tôi ước ao tất cả mọi người ta
Đòi Thống Nhất phải đòi từ việc nhỏ
- từ cái ăn
cái ngủ
chuyện riêng tư
- từ suy nghĩ
nựng con
và tán vợ
Trời mưa mãi lây rây đường phố
Về Bắc Nam tôi chưa viết chút nào
Tôi vẫn quyết Thơ phải khua bão gió
Nhưng hôm nay
tôi bỗng cúi đầu
Thơ nó đi đâu?
Sao những vần thơ
Chúng không chuyển, không xoay trời đất
Sao chúng không chắp được cả cõi bờ?
Non nước sụt sùi mưa
Tôi muốn bỏ thơ
Làm việc khác
Nhưng hôm nay tôi mê mải giữa trời mưa
Chút tài mọn
tôi làm thơ chính trị

 

Những ngày ấy bao nhiêu thương xót
Tôi bước đi
không thấy phố
không thấy nhà
Chỉ thấy mưa sa
trên màu cờ đỏ

 

5.
Em ơi! – ta ở phố Sinh Từ
Em đương có chuyện gì vui hử
À cái tin trên báo – Ừ em ạ
Hôm nay bọn Mỹ Miếc, lũ Ngô Nghê
Chúng đang phải giậm chân đấm ngực!
Vượt qua đầu chúng nó,
     mọi thứ hàng
Những tấn gạo vẫn vượt đi
Những tấn thư, tài liệu
Vẫn xéo qua đầu chúng, giới ranh gì?
Ý muốn dân ta
là lực sĩ khổng lồ
Đè cổ chúng mà xóa nhòa giới tuyến
Dân ta muốn trời kia cũng chuyển
Nhưng
Trời mưa to lụt cả gian nhà
Em tất tả che mưa cản gió
Con chó Mực nghe mưa là rú
Tiếng nó lâu nay như khản em à
Thương nó nhỉ – nó gầy – lông xấu quá
Nó thiếu ăn – Hay là giết đi ư?
Nó đỡ khổ – Cả em đỡ khổ.
Em thương nó – Ừ thôi chuyện đó
Nhưng hôm nay anh mới nghĩ ra
Anh đã biến thành người định kiến
Mực ơi!
đừng oán chủ, Mực à!
Mày không hiểu những gần xa Mỹ Diệm
Chúng ở đâu – mà lại núp bên ta
Chính chúng cướp cả cơm của khuyển

*********

Những ngày ấy bao nhiêu thương xót
Tôi bước đi
không thấy phố
không thấy nhà
Chỉ thấy mưa sa.
trên màu cờ đỏ

**********

6.
Hôm nay đài tiếng nói Việt Nam
Lại có chuyện tên Ngô Đình Diệm
Hắn sai con em là lũ du côn
Đi ném đá nhà Ủy ban Quốc tế.
Hắn bảo hắn Giơ-ne không ký
Hắn bịt tai, không biết chuyện hiệp thương!
Ô hay! Cái lưỡi uốn càn
Cả thế giới vả vào mõm hắn
Hắn giậm chân khoa lưỡi đao cùn:
- Mặc kệ! Giết ta chết hẳn
thì thôi
Ta chẳng giả miền Nam!
Chứ
giả miền Nam cho nước Việt Nam
Thì ta chết
– thầy ta cũng chết
Hắn thét lên ộc máu mũi máu mồm
Hắn lồng lộn, ôm miền Nam mà cắn!
Thịt dân ta từng mảng nát bươm
Nhưng không!
Hôm nay
Cả thành phố Sài Gòn
Đóng cửa!
Không họp chợ!
Không ra đường!
Những mảng thịt
Những đọi máu đào
đang rầm rập kéo nhau
đi ngoài phố
Hôm nay
hàng triệu mối thù sâu
tới đập cửa lão già Ngô đòi mạng
Vung đao cùn chém phải quãng trời không!
Hắn đi ngủ,
muôn tiếng kêu xúm lại quanh giường
Hắn ngồi ăn
tiếng khóc nổi trong cơm
Hắn nhắm mắt
tiếng kêu vào giấc ngủ
Hắn rong chơi
tiếng rủa bước theo chân
Hắn hội họp
tiếng kêu ngồi cạnh
giơ bàn tay đòi mạng nghều ngào
Tên tội nhân kia!
Lịch sử vạch tên mày!
Tên đứa tay sai!
Chẳng có lâu đâu!
Hắn sẽ sống như tên mắc tội tử tù
Óc điên dại
- chân lê vòng xích
Trốn đi đâu?
Đất trời sâu
đương vẩy máu
     đuổi theo chân hắn.
Hắn run sợ – Quỳ xin đã muộn!
Dù đêm khuya, bóng tối đặc ngầu ngầu
Máu vẫn đỏ
trúng đầu trúng mặt
Tên tội nhân kia!
Lịch sử vang tên mày!

***********

7.
Tôi đi giữa trời mưa đất Bắc
Tai bỗng nghe những tiếng thì thầm
Tiếng người nói xen tiếng đời ầm ã.
- Chúng phá hiệp thương
- Liệu có hiệp thương?
- Liệu có tổng hay chẳng tổng?
- Liệu đúng kỳ? Hay chậm vài năm?
Những câu hỏi đi giữa đời lỏng chỏng
Ôi! Xưa nay Người vẫn thiếu tin Người
Người vẫn thường kinh hoảng trước Tương Lai
Người quên mất Mỹ là sư tử giấy
Người vẫn vội – Người chưa kiên nhẫn mấy
Gan người ta chưa phải đúng công nông
Người chửa có dạ lim trí sắt
Người mở to đôi mắt mà trông!
A tiếng kèn vang
quân đội anh hùng
Biển súng
rừng lê
bạt ngàn con mắt
Quân ta đi tập trận về qua
Bóng cờ bay đỏ phố đỏ nhà…
Lá cờ ấy là cờ bách thắng
Đoàn quân kia muôn trận chẳng sờn gan
Bao tháng năm đói rét nhọc nhằn
Từ đất dấy lên
là quân vô sản
Mỗi bước đi lại một bước trưởng thành
Thắng được Chiến Tranh
Giữ được Hòa Bình
Giặc cũ chết – lại lo giặc mới
Đoàn quân ấy – kẻ thù sợ hãi
Chưa bao giờ làm mất bụng dân yêu
Dân ta ơi! Chiêm nghiệm đã nhiều
Ai có LÝ? và ai có LỰC?
Tôi biết rõ đoàn quân sung sức ấy
Biết nhân dân
Biết Tổ Quốc Việt Nam này
Những con người từ ức triệu năm nay
Không biết nhục
Không biết thua
Không biết sợ!
Hôm nay
Cả nước chỉ có một lời hô:
THỐNG NHẤT
Chúng ta tin khẩu hiệu ta đòi
- Giả miền Nam!
Tôi ngửa mặt lên trời
Kêu một tiếng – bỗng máu trời rơi xuống
Vài ba tia máu đỏ rơi vào tôi
Dân ta ơi!
Những tiếng ta hô
có sức đâm trời chảy máu.
Không địch nào cưỡng nổi ý ta
Chúng ta đi – như quả đất khổng lồ
Hiền hậu lắm – nhưng mà quả quyết…

*********

8.
Hôm nay
Những vần thơ tôi viết
Đã giống lưỡi lê: đâm
Giống viên đạn: xé
Giống bão mưa: gào
Giống tình yêu: thắm
Tôi thường tin ở cuộc đấu tranh đây
Cả nước đã bầu tôi toàn phiếu
Tôi là người vô địch của lòng tin.
Sao bỗng đêm nay,
tôi cúi mặt trước đèn?
Gian nhà vắng – chuột đêm nó rúc.
Biết bao nhiêu lo lắng hiện hình ra.
Hừ! Chúng đã biến thành tảng đá
chặn đường ta!
Em ơi thế ra
Người tin tưởng nhất như anh
vẫn có những phút giây ngờ vực
Ai có LÝ? Và ai có LỰC?
Ai người tin? Ai kẻ ngã lòng tin?
Em ơi
Cuộc đấu tranh đây
cả nước
cả hoàn cầu
Cả mỗi người đêm ngủ vẫn lo âu
Có lẫn máu, có xót thương, lao lực.
Anh gạch xóa trang thơ hằn nét mực
Bỗng mắt anh nhìn thấy! Lạ lùng thay!
Tảng đá chặn đường này!
Muôn triệu con người
Muôn triệu bàn tay
Bật cả máu ẩy đá lăn xuống vực!
Anh đã nghĩ: không có đường nào khác
Đem ngã lòng ra
mà thống nhất Bắc Nam ư?
Không không!
Đem sức gân ra!
Em ơi em!
Cái này đỏ lắm, gọi là TIM
Anh cho cuộc đấu tranh giành THỐNG NHẤT

*********

9.
Hôm nay
Trời đã thôi mưa
Thôi gió
Nắng lên
đỏ phố
đỏ nhà
đỏ mọi buồng tim lá phổi
Em ơi đếm thử bao nhiêu ngày mưa!
Bây giờ
Em khuân đồ đạc ra phơi
Em nhé đừng quên
Em khuân tất cả tim gan chúng mình
phơi nắng hết.
Em nhìn
cao tít
trời xanh
Dưới phố bao nhiêu cờ đỏ!
Hôm nay em đã có việc làm
Lương ít – Sống còn khó khăn!
Cũng là may…
Chính phủ muôn lo nghìn lắng
Thực có tài đuổi bão xua mưa
Không thì còn khổ
Em treo cờ đỏ đầu nhà
Lá cờ trừ ma
Xua được bóng đen chúng nó!
Tiếng gì ầm phố em à?
A! Những người đi Nam trở ra
Phải rồi! Quên sao đất Bắc!
- Khổ! Trong ấy loạn
Phải đi đồn điền cao su
Chúng tôi bị lừa
Bà con muốn ra không được.
Đồng bào vui muốn khóc
Ô này lạ chưa?
- Mây ngoài này không đen
Mây đen vào trong ấy cả
Đúng rồi! Đó là công sức của nhân dân ta
lùa mây đuổi gió
Những vết thương kháng chiến đỏ lòm
Đã mím miệng, lên da lên thịt.
Tôi bỗng nhói ở nơi lồng ngực
Em ơi
Chúng đốt phố Ga-li-ê-ni
và nhiều phố khác.
Anh đã sống ở Sài gòn thuở trước
Cảnh miền Nam thành một góc tim anh
Chúng đốt tận đâu
mà lửa xém tim mình
Tim nó bị thui đen một nửa
Từ dạo ấy
mà em chẳng rõ.
- Em hãy đỡ cho anh khỏi ngã
Đứng đây
Một lúc!
Cờ bay
đỏ phố
đỏ nhà
Màu cờ kia là thang thuốc chữa cho anh.
Em có thấy bay trên trời xanh
Hàng triệu tâm hồn?
Họ đã bỏ miền Nam
ra Bắc!
Chúng đem súng mà ngăn
Đem dây mà trói!
Giữ thân người
không giữ được nhân tâm
Người Nam gửi tâm hồn ra Bắc cả.
Bọn Mỹ Diệm ôm đầu sợ hãi
Đổ lên chúng nó
Mây đen
lửa loạn
bão thù
Ai thắng ai thua?
Ai có LÝ và ai có LỰC?
….

**********

Em ơi
Hôm nay
trời xanh
xanh đúc
Nắng lên
đỏ phố
đỏ cờ
Cuồn cuộn mít tinh
Những ngày thương xót đã lùi xa
Hòa bình
thêm vững
Anh bước đi
đã thấy phố thấy nhà
Không thấy mưa sa
Chỉ thấy nắng lên
trên màu cờ đỏ

Ta ở phố Sinh Từ
Em này
Hôm nay
đóng cửa
Cả nhà ra phố
mít tinh
Chúng ta đi
nổi bão
biểu tình
Vung cờ đỏ
hát hò
vỡ phổi…
Hỡi những người
thành phố
thôn quê
Đói no lành rách
Người đang vui
Người sống đang buồn
Tất cả!
Ra đường!
Đi!
hàng đoàn
hàng đoàn
Đòi lấy tương lai:
HÒA BÌNH
THỐNG NHẤT
ĐỘC LẬP
DÂN CHỦ
Đó là tim
là máu đời mình
Là cơm áo! Là ái tình
Nhất định thắng!

NT2 NHT